In de afgelopen 25 jaar een is de dienstensector van alle sectoren in Nederland het sterkst gegroeid in termen van bedrijven en banen. De verwachting is dat deze ontwikkeling zich verder zal doorzetten: steeds meer banen in de dienstverlening en steeds minder in de industrie en de agrarische sector.


Van alle ondernemingen in Nederland is anno 2013 ruim de helft te vinden in de dienstensector, tegen minder dan een kwart in 1988. Dit blijkt uit onderzoek van Panteia/EIM naar de sectorale veranderingen in de Nederlandse economie in de periode 1988 – 2013.

Aantal kleinbedrijven in dienstensector verviervoudigt
In de dienstensector is het aantal ondernemingen het sterkst toegenomen. Eenzelfde beeld geldt voor de groei van het arbeidsvolume: dat is met 2,5% gemiddeld per jaar het sterkst in de dienstensector gestegen. Wanneer naar het aantal bedrijven gekeken wordt die behoren tot het kleinbedrijf, dan valt op dat in de dienstensector het aantal in 25 jaar is verviervoudigd.

De industrie is qua aantal kleinbedrijven in 25 jaar tijd gedaald van ruim 6% naar een kleine 4%. Het aantal kleinbedrijven in de agrarische sector is in de onderzochte periode gedaald van 22% naar 5,5%. Schaalvergroting en inzet van nieuwe technologie liggen hieraan ten grondslag. In de bouw neemt het aantal kleinbedrijven sterk toe door een forse stijging van het aantal zzp’ers, maar na 2007 stabiliseert het aantal.

Afzet groeit grotendeels door export

Sinds 1988 is de afzet van het Nederlandse bedrijfsleven in alle sectoren gegroeid. Met een vooruitblik naar 2017 is de gemiddelde groei 0,5% per jaar. Grote groeiers zijn te vinden in de sectoren handel en horeca: de groothandel is koploper met een gemiddelde groei van ruim 4% per jaar. Deze sector verdriedubbelde zijn afzet in 25 jaar.

Opvallend is dat de totale afzet van het Nederlandse bedrijfsleven vooral groeit doordat een steeds groter deel wordt geëxporteerd. Daarin is het aandeel van de industrie overigens met 10% gedaald. Als gekeken wordt naar de ontwikkeling van de toegevoegde waarde dan is deze sterk gestegen in arbeidsintensieve sectoren zoals communicatie, handel en diensten en veel minder in de maaksectoren( industrie agrarische sector en bouw).