Nederland heeft er een nieuw, gratis dagblad bij: De Pers. Een initiatief van investeerder Marcel Boekhoorn, die een fortuin verdiende aan de verkoop van Telfort aan KPN. Wordt De Pers opnieuw een klapper?

Als ik bij PCM werkte, zou ik zo langzamerhand vrezen voor mijn baan. Het lukt het concern maar niet een antwoord te vinden op de ontwikkeling van het internet en andere nieuwe media, op de voortschrijdende ontlezing, op de vergrijzing en op andere demografische verschuivingen (lees vooral: de groei van het aantal allochtonen). Het wordt links en rechts gepasseerd door concurrenten die er wel in slagen te reageren op deze ontwikkelingen. Door Metro, dat jaren terug inzag dat mensen in het internettijdperk gratis 'content' verwachten (in een tijd dat 'gratis' in de ogen van PCM synomiem was aan 'minderwaardig'). Door de Telegraaf, met het eveneens gratis Spits. Door allerlei aanbieders op internet (van nu.nl tot google), die er eveneens in slaagden geld te verdienen zonder geld te vragen voor kopij (maar wel aan advertenties of aan transacties).

En nog is het leed voor PCM niet geleden. Met de komst van De Pers is er een gratis dagblad bij gekomen dat PCM in het hart treft: een blad dat zich evenals De Volkskrant, NRC Handelsblad en Trouw richt op hoger opgeleide, leesgrage mensen. Kapitaalkrachtige mensen ook, en daarmee aantrekkelijk voor adverteerders. Metro en Spits dekken de onderkant van de markt af met hun gratis fastfood, waarom maakt PCM dan geen hoogwaardig gratis leesvoer voor de bovenkant? Het gat in de markt is er overduidelijk, maar PCM kan of wil er maar niet inspringen. Omdat het zou kannibaliseren met de eigen, betaalde bladen? Omdat het geld er niet is? Omdat de zittende grootaandeelhouder, private equity-maatschappij Apax z'n belang op korte termijn wil verkopen, en dus geen aanloopkosten wil maken?

Wel heeft het bedrijf NRC.next gelanceerd om de concurrentie met Metro en Spits aan te gaan. Een soort NRC light, bedoeld als een betaalbaar en behapbaar alternatief voor jongeren voor wie het 'echte' NRC Handelsblad een maatje te groot is. Niet gratis, wel goedkoop. Het blad lijkt echter vooral aan te slaan bij de lezers die de bladen van PCM te duur vinden. Die dalen in oplage, die van NRC.next stijgen licht - tel uit je winst.

Ook bestond had hoofdredacteur Pieter Broertjes om een helemaal gratis, hoogwaardig dagblad te lanceren, samen met investeerder Marcel Boehoorn nota bene. Maar dat is op last van de commissarissen (die werd gesouffleerd door Apax?) afgeblazen. Boekhoorn is op eigen kracht verder gegaan, waarbij hij PCM 'en passant' voor de rechter sleepte vanwege contractbreuk.

En nu is er dan eindelijk het dagblad De Pers, naar eigen zeggen 'gratis maar niet goedkoop'. Bedoeld wordt natuurlijk 'gratis maar niet vrijblijvend' of 'gratis maar niet gratuit', want De Pers wil een doorwrocht journalistiek product zijn, met hoog soortelijk intellectueel gewicht. Nogmaals: een gat in de markt! Met De Pers heeft Marcel Boekhoorn een potentiële klapper in handen.

De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat de ambities van De Pers nog niet worden waargemaakt. Het eerste nummer opent zelfs met een artikel over mogelijk fraude binnen het Leger des Heils dat in oktober van vorig jaar al in De Stentor schijnt te hebben gestaan. Los daarvan: waarom zou het hoogopgeleide deel der natie juist in dit bericht geinteresseerd zijn? Overtuigender zijn de studentikoze filmpjes op de site van De Pers, waarin de hoofdredacteuren van concurrerenten reageren op het eerste nummer. Het wachten is op wat meer online-advertenties op www.depers.nl. Wellicht kan de nieuwe advertentiefuik zoook.nl worden ingezet om advertentiefilmpjes te werven? Het zou het ludieke gehalte van De Pers in elk geval ten goede komen.