Leidt hogere rente wel tot lagere inflatie?

De hoge inflatie leidt tot "kopzorgen" bij veel medewerkers van De Nederlandsche Bank (DNB) in Amsterdam en de Europese Centrale Bank (ECB) in Frankfurt. Daarop wijst Olaf Sleijpen, directeur en hoofdeconoom bij De Nederlandsche Bank (DNB), in een blog. Volgens hem willen de centrale bankiers de flinke prijsstijgingen in de eurozone beteugelen, maar is het lastig om knopen door te hakken omdat de werkelijkheid zich niet zo makkelijk in economische wetmatigheden laat vatten.

"Inflatie omlaag krijgen door de rente te verhogen? Maar een hogere rente brengt ons niet meer gas of computerchips", geeft Sleijpen aan. "En hoeveel moet de rente dan stijgen om de inflatie af te remmen? En brengt die rente ook lagere economische groei en daarmee mogelijk hogere werkloosheid of lagere huizenprijzen?"

Door de oorlog in Oekraïne en de gevolgen daarvan voor de Europese economie staan de beleidsmakers bij de ECB onder grote druk om iets aan de hoge inflatie te doen. Een renteverhoging ligt voor de hand, omdat een hogere rente het aantrekkelijker maakt om geld op te sparen en niet meteen uit te geven. Dat kan helpen om de inflatie omlaag te krijgen.

ECB-president Christine Lagarde kondigde onlangs al aan dat de weg vrij lijkt voor een eerste renteverhoging in juli. Mogelijk wordt die daarna door meerdere rentestappen gevolgd, zodat er een einde kan komen aan de nog steeds negatieve rente bij de centrale bank.

Sleijpen geeft aan dat het laatste woord hierover nog niet is gezegd. "Hoe de rente zich verder zal ontwikkelen hangt af van nieuwe cijfers over de economie." Wel benadrukt hij dat de huidige hoge inflatie in geen geval een blijvend fenomeen mag worden.

"We zien dat de inflatie zich uitbreidt van de prijs van energie naar de prijzen van andere goederen en diensten. Dit sijpelt door in nieuwe looneisen. Werknemers willen de daling van hun koopkracht immers compenseren", legt hij uit. Een eenmalige stijging van de lonen is volgens Sleijpen geen probleem. "Maar als hogere lonen leiden tot hogere prijzen, en weer tot hogere lonen, dan zijn we verder van huis. Zo’n versterkend haasje-over tussen lonen en prijzen is wat economen een loon-prijsspiraal noemen. En die is zeer schadelijk voor de economie."

Volgende week komen de beleidsbepalers bij de ECB weer bij elkaar voor een rentebesluit. Dit keer is de vergadering in Amsterdam. Dan wordt mogelijk al wat meer duidelijk over de manier waarop de centrale bank de hoge inflatie precies te lijf wil gaan.