'Hypotheek' bij suiker-oom afsluiten?

De hypotheekrenteaftrek wordt door woningbezitters gekoesterd. Deze fiscale regeling staat borg voor een welkome belastingvermindering of -teruggaaf. Veel mensen denken dat fiscale aftrek alleen mogelijk is bij een hypotheek. De Wet inkomstenbelasting hanteert echter de ruimere term "eigenwoninglening". Als u naar de notaris gaat voor een hypotheekakte, wordt er een zekerheidsrecht op een woning gevestigd ten behoeve van de geldverstrekker. De bank geeft u een lening en krijgt door dit zekerheidsrecht de bevoegdheid de woning te verkopen en zich op de opbrengst te verhalen als u uw verplichtingen niet nakomt.

In het dagelijkse spraakgebruik denkt iedereen bij het woord hypotheek aan de lening om het huis te financieren. Veel mensen denken dat fiscale aftrek alleen mogelijk is bij een lening waaraan het hiervoor beschreven zekerheidsrecht (de hypotheek) is gekoppeld. Maar dat is niet juist. Iedere lening die is aangegaan voor de financiering van een woning geeft in principe recht op renteaftrek. Dus ook een persoonlijke lening waarbij de bank helemaal geen hypotheek heeft. En ook een door een werkgever, vriend of familielid verstrekte lening die wordt gebruikt voor de financiering van de eigen woning. Omdat mensen de fiscale aftrek met het begrip "hypotheek" associëren, komen ze misschien niet op het idee dat een onderhandse lening voor de woning wel eens aantrekkelijk zou kunnen zijn. Mogelijk kan de huiseigenaar bij een familielid een lagere rente krijgen dan bij de bank. En mogelijk ontvangt het familielid van deze huiseigenaar een rente die hoger is dan welke hij op zijn spaarrekening ontvangt. De creatieve belastingbetaler die zijn kind van geld voorziet voor diens woning, kan door middel van een iets hogere rente het kind een hogere fiscale aftrekpost bezorgen. Wellicht dat hij van nature geneigd is 4% te rekenen en dat hij in overleg met het kind er 5% van maakt. Omdat hij niet aan zijn bloedeigen kind wil verdienen, kan hij het extra rentebedrag weer teruggeven door middel van een schenking. Hierbij kan gebruik worden gemaakt van de vrijstelling van het schenkingsrecht. Deze bedraagt voor kinderen in 2005 EURO4.303. Tot slot nog een tip. Als vader of moeder niet in de positie is om de woninglening te geven, kan misschien opa, oma of tante Agaath daartoe vermurwd worden. Toch is ook een waarschuwing op haar plaats. Want het overslaan van een of meer rentebetalingen of aflossingen kan leiden tot een verstoorde verhouding binnen de familie. En dat is natuurlijk niet de bedoeling.