Effectieve scenarioplanning met DuPont model

Onlangs bracht ik een lang weekend door in Ardennen, in de buurt van Houffalize. Een prachtige omgeving met heel veel Nederlandse toeristen. We hadden een locatie gekozen bij een Nederlands stel, die al 19 jaar in de Ardennen verblijft en daar inmiddels een goed bestaan heeft opgebouwd. Een prima voorbeeld van een positieve aflevering voor het programma 'Ik vertrek'.


Het stel is begonnen op basis van een businessplan dat werd geschreven na een uitvoerige verkenning van de omgeving. Op een veiling waren ze er in geslaagd om een bouwval tegen iets meer dan hun budget te kopen, waarna een jarenlange verbouwing begon. Nadat de bouw gereed was, werd gestart met het aanbieden van enkele activiteiten, om mensen naar de herberg te leiden. Vervolgens werden de activiteiten uitgebreid, werden meer producten aangeboden, deed men zaken in eigen beheer, zoals koken en de activiteiten begeleiden, maar besteedde ook zaken uit, zoals het schoonmaken van de kamers.

Door goed financieel beleid kon het echtpaar vervolgens uitbreiden. Ze bouwden een mooi badhuis, met jacuzzi en sauna, en enkele jaren geleden kochten ze ook de naburige school. Inmiddels is ook die gereed met prachtige kamers en een centrale ruimte voor teambuilding en bedrijfstrainingen.

Door strak financieel beleid, ondernemersgeest en durf, en heel veel passie en geduld heeft het echtpaar een prachtig bedrijf weten op te bouwen. Wat ze echter bovenal doen is het de gasten op hun gemak stellen, een prima prijs/kwaliteit leveren en heel veel service bieden. Maar ze spelen ook tijdig in op nieuwe marktkansen en ontwikkelingen. Voorwaar een knap staaltje van ondernemen en het denken in steeds weer nieuwe scenario’s.

De meeste financials zijn op dit moment druk doende met de forecasting 2013 en met het budget 2014. Van de financial wordt verwacht dat hij/zij ook meedenkt over de marktkansen, de verschillende markt/product proposities, maar bovenal over de match tussen het te voeren strategisch beleid en de lange termijn forecast. De ruime tijd die het echtpaar uit de Ardennen had is iets wat de meeste bedrijven niet hebben. De productlevenscycli van veel producten worden steeds korter en de kosten om nieuwe producten op de markt te brengen zijn vaak hoog. Om inzicht te krijgen in de financiële effecten van strategische keuzes moet dan ook voortdurend gedacht worden in (nieuwe) scenario’s.

Een van de tools die je als financial kunt gebruiken bij het definiëren van scenario’s is het zogenaamde DuPont model. Voor degenen die hier nog niet eerder mee gewerkt hebben hierbij enige achtergrond. Het DuPont-systeem werd in 1919 door het chemieconcern E.I. du Pont de Nemours and Company ontwikkeld en wordt tegenwoordig nog veel gebruikt. Het DuPont-schema geeft weer hoe bepaalde grootheden in de resultatenrekening en de balans met elkaar samenhangen. Dit schema kan prima in Excel gebouwd worden. Door de variabelen zorgvuldig te kiezen kunnen diverse scenario’s gesimuleerd worden. Hierdoor is goed vast te stellen wat de financiële gevolgen zijn van meer of minder verkopen, meer of minder kosten, et cetera. Ook kan hiermee in één model zowel de effecten in de P&L alsook in de balans worden gesimuleerd.

Waar ik dit model zelf voor gebruikt heb is onder meer bij de jaarlijkse budgetbesprekingen met het management team, en in enkele gevallen ook bij de bespreking van het meerjarenbudget met de raad van commissarissen. Mijn ervaring is dat het juist hanteren van het DuPont model verbeterde inzichten geeft, en daardoor ook tot betere besluitvorming leidt. Wellicht kunt u hier ook uw voordeel mee doen!!