Bijleenregeling bij echtscheiding?

Per 1 januari 2004 is de zogenoemde bijleenregeling van kracht geworden. Deze houdt in dat bij aankoop van een nieuwe woning de overwaarde op de oude woning moet worden geïnvesteerd in de nieuwe woning. Indien toch een hoger bedrag wordt geleend dan wordt de hypotheekrenteaftrek beperkt.

Een extra vervelende situatie ontstaat bij de verdeling van de eigen woning na echtscheiding. Deze nieuwe regeling heeft namelijk niet alleen betrekking op verkoop aan derden, maar ook op verdeling tussen de ex-partners. Een voorbeeld ter verduidelijking Jan en Annelies besluiten na 15 jaar huwelijk uit elkaar te gaan. Annelies blijft met hun 2 kinderen in de eigen woning wonen, terwijl Jan een aantal beleggingsrekeningen en kapitaalverzekeringen krijgt toebedeeld. De woning was ooit aangekocht voor 150.000 euro (volledig gefinancierd met hypotheek) en zou bij verkoop volgens taxatie van de makelaar 350.000 euro opleveren. De 200.000 euro overwaarde komt voor de helft voor rekening van Jan, hetgeen betekent dat hij bij de aankoop van een nieuwe woning rekening moet houden met 100.000 euro beperking van de overwaarde. Stel dat hij een huis koopt voor 300.000 euro dan kan hij slechts een hypotheekbedrag van 200.000 euro betrekken in zijn belastingaangifte. De overige 100.000 euro kan hij wellicht wel bij de bank lenen, maar daarop is dan geen aftrek van hypotheekrente mogelijk. Dit voorbeeld laat zien dat de netto maandlasten na echtscheiding behoorlijk kunnen toenemen. Indien alimentatie voor de partner en/of kinderen wordt betaald dan kan de nieuwe regeling ook consequenties hebben voor de draagkracht van de betalende partner. De enige mogelijkheid om onder de beperking van de hypotheekrenteaftrek uit te komen is 5 jaar lang een woning te huren. Het is namelijk zo dat het bedrag van de overwaarde van 100.000 euro gedurende een periode van 5 jaar gereserveerd blijft staan in de zogenoemde eigen woningreserve. Indien binnen deze periode geen eigen woning wordt gekocht, dan vervalt de reserve. De hypotheekrente van de woning die wordt aangekocht nadat een periode van 5 jaar is verlopen is derhalve volledig aftrekbaar. Dat is anders indien de eigen woningreserve is benut bij de aanschaf van een eigen woning. De rente blijft gedurende het bezit beperkt aftrekbaar. Het is verstandig om in geval van een echtscheiding de consequenties van deze nieuwe maatregel goed door te rekenen, omdat de netto woonlasten hierdoor enorm kunnen toenemen.