Strengere belastingwetten en agressiever toezicht en handhaving hebben er toe geleid dat het bedrijfsleven anders omgaat met belastingplanning. In plaats van het zo veel mogelijk minimaliseren van de belastingschuld, gaven bedrijven in 2016 prioriteit aan het minimaliseren van de belastingrisico's.

Dit is een significante verschuiving ten opzichte van eerdere bevindingen uit 2015, meldt Allen & Overy die de veranderingen in het belastinglandschap onderzochten. 

Fiscale zaken worden steeds meer een boardroom onderwerp voor bedrijven. Vijf jaar geleden werden volgens slechts 5 procent van de ondervraagden belastingzaken maandelijks op bestuursniveau besproken, in 2016 is dat gestegen naar 38 procent. 

Tax in de boardroom
Godfried Kinnegim, tax partner bij Allen & Overy in Amsterdam: “Het is terecht dat bestuurders van bedrijven zich frequent en actief bezighouden met het belastingbeleid en fiscale zaken van hun onderneming. Niet alleen omdat het fiscale beleid van bedrijven steeds meer onder de loep wordt genomen door bijvoorbeeld de fiscus, de politiek en de media en daarmee grotere invloed heeft op de reputatie van een bedrijf en daarmee op aandeelhouderswaarde maar ook omdat er een tendens is dat ondernemingen en bestuurders eerder aansprakelijk gesteld kunnen worden voor belastingschulden van de onderneming en zelfs van derden.” 

Goede relatie met de fiscus
Uit het onderzoek blijkt dat 34 procent van de ondervraagde bedrijven in volledige openheid met de belastingdienst handelt. In Nederland ligt dat percentage beduidend hoger: 48 procent van de bedrijven geeft aan volledig transparant te zijn naar de belastingdienst. 

Godfried Kinnegim: “De laatste jaren zien we dat bedrijven steeds meer zijn gaan samenwerken met de fiscus. Als er vertrouwen in de fiscus is, dan voelen bedrijven zich vrij om eventuele issues vooraf te bespreken en gezamenlijk tot een oplossing te komen. De Nederlandse belastingdienst wordt steeds meer een business partner voor ondernemingen. Dit in tegenstelling tot ons buurland Duitsland, waar slechts 18 procent van de respondenten aangeeft volledig transparant naar de belastingdienst te zijn.” 

Reputatieschade
Alle respondenten zijn het er over eens dat het belastinglandschap de afgelopen vijf jaar drastisch veranderd is. Deze verandering zet de komende jaren door onder invloed van anti-BEPS maatregelen van overheden en vanwege de aandacht van de Europese Commissie voor fiscale staatssteun. 

Godfried Kinnegim: “Het is vandaag de dag cruciaal om een effectief, structureel en goed doordacht belastingbeleid te voeren, maar dit is tegelijkertijd moeilijker dan ooit. Rulings zijn minder gangbaar en er zijn nieuwe risico’s zoals fiscale staatssteun. Door de nieuwe vereisten op het gebied van transparantie, aanzienlijke financiële boetes en de hogere frequentie van invallen van de fiscus en het OM wordt het risico op reputatieschade voor bedrijven én bestuurders steeds groter. Het is van belang dat een onderneming zorgvuldig het interne fiscale kompas formuleert en dit in beleid omzet.”

Methodologie 
In Q3 en Q4 2016 heeft YouGov 396 bestuurders en managers geïnterviewd over hun perceptie van de veranderingen in het belastinglandschap en hun reactie daarop. De groep respondenten bestond voor de helft uit voorzitters RvC, CEO’s, CFO’s, General Counsels en voorzitters van audit committees. De andere helft bestond uit tax directors. Bijna twee derde van de ondervraagde ondernemingen had een omzet van meer dan 1 miljard USD in 2015. 76 procent van de ondervraagde ondernemingen is gevestigd in West-Europa, 14 procent in de VS en 9 procent in Australië.