Dure olie en voedsel, personeelstekort en verstopte ketens leiden tot lichte krimp.

De kans dat de Nederlandse economie in een recessie terechtkomt stijgt. Economen van ABN AMRO en Rabobank zien de hoge inflatie, verstopte leveringsketens, rentestijgingen, personeelstekort en lockdowns in China als de boosdoeners.

Die zullen in het tweede en het derde kwartaal van dit jaar, nog niet voor een krimp zorgen door de sterke binnenlandse en buitenlandse vraag, voorspelt ABN AMRO. Maar als aan het einde van het jaar de economie afkoelt, neemt de kans toe op twee kwartalen krimp op rij en dus een recessie.

De Rabobank voorziet voor heel 2022 nog een groei van de Nederlandse economie met bijna 3 procent. Voor volgend jaar rekenen economen van de Rabobank op een krimp met 0,2 procent. De bank denkt niet dat de werkloosheid door de recessie hard gaat oplopen. Er is nog steeds sprake van een krappe arbeidsmarkt en daardoor blijven bedrijven vermoedelijk zuinig op hun personeel, aldus de Rabobank.

Boycot op Russische olie

"In onze raming gaan we ervan uit dat de Europese Unie een boycot op Russische olie instelt vanaf het einde van dit jaar", zegt hoofdeconoom Ester Barendregt van Rabobank in een toelichting. "We verwachten dat hierdoor de energieprijzen hoog blijven of zelfs nog wat oplopen."

De bank gaat er in de raming niet van uit dat de EU op korte termijn stopt met het invoeren van Russisch gas. Ook zijn nieuwe coronamaatregelen die de economie schaden niet meegenomen. "Komt er toch een gasboycot of kondigt het kabinet toch nieuwe coronamaatregelen aan, dan zullen we ons economische beeld naar beneden moeten bijstellen", aldus Barendregt.

Volgens ABN AMRO zullen de hoge energieprijzen, maar ook andere kosten die hoog blijven, ook volgend jaar zorgen voor een inflatie die boven de 3 procent ligt. De geldontwaarding is volgens de bank de voornaamste factor die de economische groei bedreigt. Door de oorlog in Oekraïne trekken westerse energiebedrijven hun handen af van Rusland.

Daarbij wil Brussel ook dat de afhankelijkheid van Russische olie en gas wordt afgebouwd. Bijkomend nadeel daarbij is dat de energievraag vanuit China weer zal toenemen als daar de coronamaatregelen worden versoepeld. Volgens ABN AMRO zullen de energieprijzen daardoor nog zeker tot eind volgend jaar hoog zijn.

Accijnsverlagingen stellen de recessie uit

Maatregelen door het kabinet, zoals het verlagen van de accijnzen, zullen er daarnaast voor zorgen dat een deel van de inflatiedruk die eigenlijk dit jaar zou worden gevoeld, naar volgend jaar wordt overgeheveld. ABN AMRO merkt verder op dat de inflatie niet alleen door sterk schommelende energie- en voedselprijzen hoog ligt. Ook een "breder mandje aan goederen" zorgt voor prijsdruk. Zo was de kerninflatie, zonder de energie- en voedselprijzen, in april alleen al 3,5 procent.

De economen denken verder dat de Europese Centrale Bank niet anders kan dan de rente verhogen dit jaar om de inflatie te beteugelen. Daarbij rekent de bank op een viertal rentestappen dit jaar van ieder 0,25 procentpunt. ABN AMRO legt uit dat hogere rentes, naast de inflatie, een groeivertragende factor zijn. "Krediet wordt duurder en het wordt kostbaarder voor bedrijven om te investeren waardoor de vraag afgeremd wordt", aldus de bank.

De oplopende kosten zullen huishoudens verder voorzichtiger maken met het doen van niet-essentiële uitgaven. Dat zal pas later dit jaar zijn beslag krijgen, aangezien er op dit moment nog altijd sprake is van inhaalgroei. Verder zal de loongroei aantrekken, maar niet genoeg om de inflatie te compenseren. Daarmee neemt de koopkracht af.