Eerlijk is eerlijk, voor de meeste zelfstandig ondernemers is financiën niet de grootste hobby. 'Daar heb ik een boekhouder voor', of: 'Als ik doe waar ik goed in ben, volgt het geld vanzelf', zijn veel gehoorde uitspraken. Gelukkig weten veel zelfstandigen wel dat enig financieel besef onontbeerlijk is voor een gezonde bedrijfsvoering. Acht tips voor een financieel gezonde onderneming.

Door Femke Hogema

Uiteindelijk loopt geld, of je het nu wilt of niet, als een rode draad door je onderneming heen. En wat je doelstelling ook is, financieel moet je in ieder geval in de plus eindigen. Wat zijn de belangrijkste peilers voor ZZP'ers?

1. Stel een liquiditeitsbegroting op
Er komt geld in en er gaat geld uit. Soms komt er zoveel in dat je je geen zorgen hoeft te maken over wat er uit gaat. Maar vaak is de situatie iets minder rooskleurig. Je ziet dat het saldo op je bankrekening langzaam afneemt, of je slaapt er letterlijk slecht van omdat je geen idee hebt of je het einde van de maand haalt. Het helpt meestal al enorm als je inzicht hebt in je financiële situatie. En niet alleen die van vandaag, maar die van de komende drie tot zes maanden. Een liquiditeitsbegroting geeft je dat inzicht. Je brengt in kaart wat er nog aan zit te komen (de verstuurde facturen en de opdrachten waar je nog een factuur voor gaat versturen), wat er nog uit moet (leveranciersfacturen, belastingen, lonen, aflossingen) en je ziet in een oogopslag of je het de komende maanden zult redden. Wanneer blijkt dat je het niet gaat redden, kun tijdig ingrijpen.

2. Bel klanten als ze niet betalen
Ondernemers verwachten nogal eens dat de klant de factuur vanzelf betaalt. Dit is gelukkig geregeld het geval, maar minstens zo vaak moet je echt zelf actie ondernemen. En niet perse omdat de klant onwillig is of in betalingsproblemen zit, maar wel omdat het betalingsproces (vooral bij grote bedrijven) heel veel stappen kent. Ergens in die stappen kan jouw factuur blijven hangen, en als je geen actie neemt kan hij daar een stille dood sterven. Wacht dus niet te lang voordat je navraag doet. En check vandaag nog welke facturen er open staan en neem actie!

3. Stel een begroting op
Een begroting, of financieel plan, is de vertaling van de bedrijfsdoelstellingen in cijfers. Alleen door het opstellen van een financieel plan kun je zien of je plannen ook financieel haalbaar zijn. Daarnaast blijkt uit een financieel plan of je investeringswensen betaalbaar zijn. Begin bij het begroten van de omzet en maak daarbij gebruik van je ervaringen van de afgelopen maanden. Kijk bij het begroten van de kosten naar de jaarrekening van het afgelopen jaar. Het opstellen van een begroting geeft je direct zicht op waar jij je geld aan uitgeeft. Het is een mooi moment om besluiten te nemen voor het komende jaar.

4. Bereken je minimale uurtarief
Wellicht kies je er in mindere tijden voor om een klus te aanvaarden onder je reguliere uurtarief. Dat kan een bewuste keuze zijn, maar is het wel een bewuste keuze? Pas als je weet wat je minimaal moet verdienen om uit de kosten te zijn en voldoende 'brood op de plank'  te hebben, kun je spreken van een bewuste keuze. Je minimale uurtarief bereken je door je benodigde omzet te delen door het aantal werkbare uren. Je benodigde omzet bestaat uit je gewenste inkomen, je verzekeringspremies en alle bedrijfskosten zoals, kantoorartikelen, accountantskosten en dergelijke. Het aantal werkbaren uren bereken je door van het maximaal aantal werkbare uren per jaar (2032 in 2010 bij een veertigurige werkweek) de uren af te trekken die je nodig hebt voor acquisitie, administratie, bijscholing e.d.



5. Ken het verschil tussen kosten en uitgaven
De meeste ZZP'ers kennen het begrip 'afschrijven' maar al te goed. Aangezien een investering kostentechnisch over vijf of meer jaar wordt gespreid, kost een nieuw bedrijfsmiddel zoals een laptop per maand bijna niets! Inderdaad, als je naar de winst en verliesrekening kijkt is dat waar. De leverancier wil zijn geld echter wel in één keer zien.  De uitgaven kun je niet spreiden over vijf jaar. Besef dus goed dat je het geld voor een nieuwe investering wel ineens moet ophoesten!

6. Lees je jaarrekening en zorg dat je hem snapt
Als je je boekhouding hebt uitbesteed, stelt je adviseur jaarlijks een jaarrekening voor je op. Deze jaarrekening dient enerzijds om de belastingaangifte(n) te verzorgen, maar hij dient nog een doel: namelijk om jou inzicht te geven hoe je financieel hebt gepresteerd.  Leg deze jaarrekening daarom niet ongelezen in de kast. Bestudeer hem en trek je conclusies. Je jaarrekening geeft je essentiële informatie om je bedrijfsvoering te sturen.

7. Leg geld opzij voor de belastingen
Waar werkgevers voor hun medewerkers in loondienst de belastingafdracht regelen, moet je dat als ondernemer zelf doen. Vooral voor een startend ondernemer kan de belastingaangifte onverwacht of op een slecht moment op de deurmat vallen! Zorg dat je niet verrast wordt door of maandelijks, of direct bij betaling van een factuur door de klant, het BTW-deel en een deel van de omzet apart te zetten. Hoeveel omzet je apart moet zetten is sterk afhankelijk van je uiteindelijke jaarwinst, maar bij 40% zit je over het algemeen aan de veilige kant.

8. Vraag je financieel adviseur om uitleg
Het financiële vak staat stijf van het vakjargon.  Zoals de meeste experts beseffen ook accountants en belastingadviseurs  vaak niet dat ze te vaak in vaktaal spreken. Stel dus al je vragen als je met je financieel adviseur om tafel zit. Je bent niet dom of lastig. Het tegendeel is waar, je geeft blijk je eigen cijfers te willen snappen en dat zal iedere 'vakidioot' alleen maar waarderen!

Femke Hogema is auteur van het boek 'Financiën voor ZZP'ers; Weten wat telt!' en werkt als trainer, adviseur en coach vanuit haar onderneming Healthy Finance.