De vrees is dat Rusland de gasleveranties niet meer herstelt.

De Europese gasprijs schoot maandagochtend op de toonaangevende gasbeurs in Amsterdam met ruim een vijfde omhoog. Dit na het besluit van het Russische staatsgasconcern Gazprom van vrijdag om de leveringen via de belangrijke pijplijn Nord Stream 1 langer stil te leggen. Woensdag werd de pijpleiding tussen Rusland en Duitsland via de Oostzee al voor drie dagen stilgelegd vanwege onderhoud.

De prijs voor een megawattuur gas noteerde maandagochtend circa 21 procent hoger op 260 euro. De gasprijs stond medio 2021 nog rond de 20 euro per megawattuur. Overigens ging de Europese gasprijs vorige week nog met bijna 40 procent omlaag.

Er is vrees dat Gazprom de gasleveringen via Nord Stream 1 helemaal niet meer gaat hervatten. Moskou verlaagde de toevoer van gas eerder al tot 20 procent van de maximale capaciteit. Ook hiervoor droeg Gazprom technische problemen als reden aan. Rusland stuurt nog wel gas via een route door Oekraïne naar Europa, maar dat is niet voldoende om de gestopte leveringen door Nord Stream 1 te compenseren.

Ook de olieprijs zit in de lift. De prijzen liepen op na geluiden dat de landen van oliekartel OPEC en zijn bondgenoten (OPEC+) later op maandag besluiten om de productie te beperken om daarmee de prijzen te stutten. Daarnaast kan de energiecrisis in Europa verergeren.

Een vat Amerikaanse olie werd maandag voorbeurs 2,2 procent duurder op 88,74 dollar. Voor Brentolie moest 2,5 procent meer worden betaald op 95,31 dollar per vat. Een week eerder daalden de olieprijzen nog fors vanwege de angst voor een recessie.

"Een einde aan de Russische gasleveringen aan Europa betekent dat de Duitse economie en die van de eurozone onmiddellijk in een recessie zullen belanden", aldus een analist van zakenbank Liberum Capital. De Europese aandelenbeurzen gaan maandag naar verwachting met forse koersverliezen openen door de zorgen over de energiecrisis.

Europese landen nemen maatregelen om huishoudens en bedrijven te helpen met de sterk stijgende inflatie en energieprijzen. Zo maakte Duitsland zondag bekend meer dan 65 miljard euro uit te trekken voor extra steunmaatregelen. Ook in Zweden en Finland werden dit weekend maatregelen genomen om de energiecrisis het hoofd te bieden.