Het belang van een professionele financiële functie wordt inmiddels door iedere organisatie onderschreven. Er wordt in 2015 weer volop geïnvesteerd in de versterking van de financiële functie. In talentvolle mensen, processen en technologie.

Door Melle Eijckelhoff, directeur Alex van Groningen

Finance gaat in 2015 voor het creëren van échte toegevoegde waarde en zal een zichtbare en substantiële bijdrage leveren aan de bottomline van de onderneming. Om dit te bereiken is het absoluut noodzakelijk om de basis op orde te hebben en te houden. De processen en taken rond financial accounting worden dan ook verregaand gestroomlijnd, gestandaardiseerd, geautomatiseerd en gecentraliseerd.  Hierdoor ontstaat ruimte in het finance team om te werken aan betere analyses, advies en sturing. 

De focus van finance is aan het verschuiven van terugkijken en verantwoorden naar vooruitkijken en faciliteren. Wij houden ons dagelijks bezig met de belangrijkste ontwikkelingen binnen het vak van de financiële professional. Daarom zijn we in staat om trainingen en events te ontwikkelen die de toegevoegde waarde van de financial blijvend vergroten. Wij benaderen de financiële functie dan ook niet als overhead, maar als een profit center van waaruit waarde voor de onderneming wordt gegenereerd. 

Voor 2015 zien wij de volgende zes trends die veel aandacht krijgen in high performance finance teams en die ook hoog op uw (opleidings)agenda horen te staan.  

1) Show me the money!
In 2015 zal de aandacht voor corporate finance vraagstukken nog verder toenemen. Succesvolle ondernemingen kennen hun toekomstige cash en kapitaalbehoeften. Zij houden drie vragen hoog op de agenda:
- Hoe financieren wij onze groei?
- Hoe zorgen we voor effectief en flexibel werkkapitaal?  
- Hoe managen wij onze cashflow? 

Van financiële professionals wordt verwacht dat zij de strategie van de onderneming tijdig vertalen in financiële randvoorwaarden. Zij weten bijvoorbeeld precies wat de kenmerken zijn van het businessmodel en hoe deze de cash en kapitaalpositie van de onderneming beïnvloeden. 

Zij hebben door en door inzicht in de cash drivers van de onderneming en hebben de wil om deze te optimaliseren. Zij kennen de verschillende financieringsbronnen en hebben scenario’s om deze aan te spreken. Zij weten hoe het werkkapitaal wordt aangewend en hebben de mogelijkheid hierin financiële wendbaarheid te organiseren. Het versterken van de corporate finance functie en de hernieuwde aandacht voor specifieke financiële kennis en kunde worden trends in 2015.

2) Zet data om in winst
In 2015 gaan meer financiële professionals zich verdiepen en bekwamen in het fenomeen BI.

Steeds meer financiële afdelingen beseffen dat zij de beheerder zijn van zeer waardevolle informatie die door de organisatie stroomt. Zij maken de stap van de traditionele planning & control cyclus naar het inrichten van krachtige Business Intelligence (BI) rapportages

De hoeveelheid beschikbare data neemt in razend tempo toe. Het snel kunnen beschikken over informatie is een competitief voordeel. Om de boot niet te missen, is het voor veel bedrijven een ware noodzaak om zoveel mogelijk data uit verschillende bronnen te verzamelen en daarop intelligente analyses toe te passen. 

De koplopers in BI kunnen grote hoeveelheden data opslaan, koppelingen leggen, algoritmes toepassen en visualisaties maken. Zij zijn daarmee veel beter in staat om ingewikkelde zaken te versimpelen met als doel fact based decision making. Met BI kan finance de business nog beter ondersteunen bij het maken van de juiste beslissingen. In 2015 zullen meer financiële professionals zich verder bekwamen in het opzetten, managen en inzetten van BI rapportages. 

3) Investeren in business control 
Business controllers zijn en blijven in 2015 veelgevraagde experts. Er bestaat namelijk een sterke relatie tussen ondernemingen die langdurig goed presteren en de wijze waarop hun financiële teams de tijd besteden. Als ze meer tijd vrijmaken voor strategische analyses, het doorlichten van processen en het adviseren van het management, dan leidt dat tot succes! Het gaat erom dat het finance team betekenis kan geven aan cijfers en andere data, zodat de onderneming wordt gestuurd op waarde drijvers. Het gaat erom bezig te zijn met de business achter de cijfers.

Er is daarom onomstotelijk steeds meer vraag naar business controllers, van wie wordt verwacht dat ze meedenken over de strategie en daarin adviseren. Controllers die ‘betrokken’ zijn bij de business. De business controller onderzoekt de mogelijkheden om het management in een bedrijf naar een hoger plan te tillen en stelt daarvoor plannen op. 

Business controllers houden zich bezig met vragen als: waar laten we nu geld en kansen liggen, wat is de huidige positie van het bedrijf, wat is de gewenste positie, hoe komen we daar, en; hoe meten we de voortgang? De financial controller is uiterst belangrijk voor het ‘onafhankelijk’ verzamelen en rapporteren van de cijfers, de jaarrekening en zorgen dat conform de juiste richtlijnen gerapporteerd wordt. Maar de Business controller gaat het verschil maken tussen de middelmaat en high performance.

Daarom wordt ook in 2015 fors ingezet op de competenties die nodig zijn in de functie van business controller, zoals: analyseren, effectief communiceren, presenteren, proactief en service-gericht handelen, adviseren en out-of-the-box denken. 

4) Finance vergroot de grip op IT
Finance professionals gaan in 2015 meer aandacht besteden aan hun expertise op het gebied van IT-business cases en IT- governance. Veel ondernemingen zien hun markten en business modellen sterk veranderen als gevolg van de toenemende digitalisering. De mogelijkheden van IT in combinatie met internet, cloud en mobiele technologie zorgen voor snelle veranderingen in bijvoorbeeld (productie-) processen, interactie met klanten, distributie en promotie. Maar ook de financiële processen binnen de organisatie worden geraakt door de digitalisering. Nieuwe generaties ERP systemen, E-billing & invoicing, analytical tools en real time dashboards zijn daar voorbeelden van.  

Veel managers en bestuurders realiseren zich dat een slimme investering in technologie hen concurrentievoordeel kan bezorgen. Echter, ze hebben beperkt budget en dikwijls weinig expertise. De IT-business case gaat daarom steeds vaker een belangrijke rol spelen bij strategische besluitvorming. Financiële professionals zullen zich in 2015 meer dan ooit bekwamen in het uitwerken van dit type business cases en de besluitvorming rond IT investeringen beter begeleiden. Daarmee verdwijnt IT in 2015 uit de sfeer van de overhead en zal IT onder leiding van finance bestuurd gaan worden als een strategische asset met een hoge ROI.

5) GRC gaat naar een hoger niveau
In 2015 is er veel aandacht voor Governance, Risk management & Compliance (GRC). Aandacht voor deze drie besturingsvraagstukken past helemaal in deze tijd. De enorm snelle veranderingen brengen nieuwe risico’s met zich mee. Finance moet in staat zijn deze risico’s te duiden en te kwantificeren. 

Daarnaast doen de lessen uit de economische crisis en de roep om meer toezicht een beroep op veel ondernemingen om GRC op orde te krijgen en te houden. Sinds de crisis krijgen bestuurders in vele sectoren met steeds meer compliance issues te maken. Het toezicht intensiveert en het aantal regels neemt toe. Het financiële team speelt een belangrijke rol in het verantwoorden en controleren van de ondernemingsactiviteiten en de (financiële-) resultaten. 

Het is een uitdaging om te voldoen aan de groeiende regeldrift en de risico’s te managen zonder dat dit ten koste gaat van groei en winstgevendheid. Inzicht in GRC issues is een must voor financiële professionals die hun organisatie op de rails willen houden. Dit vraagt om kennis van regels en procedures maar ook van besturing en risicomanagement. In 2015 worden financials opgeleid om GRC naar een hoger niveau te tillen. 

6) Aandacht voor financieel leiderschap
Het thema leiderschap is weer helemaal terug in 2015. Zeker voor hen die leiding geven aan financiële teams en financiële professionals. De voorgaande 5 trends geven al aan dat het belang van een goede financiële functie sterk is toegenomen en dat financiële teams zich op veel terreinen verder kunnen ontwikkelen en versterken. Organisaties zijn op zoek naar effectief financieel leiderschap en het vermogen krachtige teams samen te stellen en optimaal te laten presteren. Kortom, leiderschapskwaliteiten zijn essentieel voor iedere financieel manager.

In leiderschap werd lange tijd gekeken naar ‘het individu’. De persoonlijkheid van de leider stond centraal. Maar de focus is aan het verschuiven. In toenemende mate wordt leiderschap beschouwd als een WE-aangelegenheid. Belangrijk daarbij is dat leiders en volgers elkaar zien en waarderen als lid van hetzelfde team. Het accent ligt in 2015 niet in de eerste plaats op het individu of de persoonlijkheid van de leider, maar op de vraag in hoeverre hij/zij als lid van de groep in staat én bereid is om gemeenschappelijke doelen te realiseren. 

Deze shift naar WE is hard nodig in onze continu veranderende wereld. Organisaties moeten zich steeds sneller aanpassen en leiderschap dient dit proces te faciliteren. Het creëren van effectief teamwork, begint bij de leider zelf. In 2015 gaan financieel manager investeren in fundamentele ‘soft-skills’ – met keiharde zakelijke consequenties – die ze nodig hebben om hun rol succesvol in te vullen. Deze vijf vaardigheden zijn:
- Werk vanuit waardes. 
- Lead by example. 
- Word een specialist in ‘challenging conversations’. 
- Breng interne communicatie en reflectie op gang.
- Selecteer ‘racepaarden’ en houd ze fit.