Pensioenverplichting zonder ballast

[2008-09-25 14:37:45]

Eko Loijenga schreef:

Terecht wordt geconstateerd dat pensioen steeds meer onder druk komt. Als oorzaken worden genoemd vergrijzing en (accounting-)regelgeving. Terecht wordt ook geconstateerd dat deze ontwikkelingen noodzaken om goed te kijken of pensioen wel verstandig is ingericht. Vervolgens wordt behoorlijk eenzijdig min of meer als enige oplossing genoemd het onderbrengen van pensioen bij verzekeraars. Onderbrengen bij verzekeraars is een oplossing, maar beslist niet de enige en ook niet altijd de meest optimale, want:
1. Bedrijfstak- en ondernemingspensioenfondsen maken volgens het artikel onvoldoende rendement en dus kan een pensioenregeling beter bij een verzekeraar worden ondergebracht “die met meer succes belegt en daardoor lagere premies kan heffen.” Verzekeraars zijn per definitie zeker geen succesvollere beleggers dan pensioenfondsen. Pensioenfondsen hebben zich ontwikkeld tot zeer professionele beleggers die zich met glans kunnen meten aan verzekeraars. Lagere premies dan bij een bedrijfstakpensioenfonds vanwege hogere beleggingsopbrengsten zijn dan ook zeker niet waarschijnlijk of bij voorbaat gegarandeerd.
2. Bovendien moeten verzekeraars in tegenstelling tot bedrijfstakpensioenfondsen winst maken en linksom of rechtsom, de klant is degene die daarvoor (extra) moet gaan betalen.
3. De garanties die een verzekeraar zegt te bieden, hebben ook hun (markt)prijs en kunnen op andere alternatieve manieren ook verkregen worden.
4. Er kunnen voldoende en valide redenen zijn om pensioenregelingen door verzekeraars te laten uitvoeren. Een belangrijke reden is inderdaad dat ondernemingen af willen van de sores die een eigen pensioenfonds met zich brengt en het beslag dat een eigen pensioenfonds legt op resources binnen de eigen onderneming. Maar een onderneming moet daarbij zeker ook bedenken dat de pensioenregeling een zeer waardevol onderdeel is van de arbeidsvoorwaarden van werknemers. De onderneming (met name de HR-organisatie) zal altijd voldoende aandacht aan de pensioenregeling moeten schenken en als er geen ondernemingspensioenfonds is, zaken rondom de pensioenregeling altijd moeten bespreken met de ondernemingsraad en/of vakbonden. Ook bij een verzekerde regeling dient de onderneming over een voldoende mate van kennis te beschikken over de eigen pensioenregeling. Een verzekeraar kan dat niet allemaal van de onderneming overnemen.
5. Ook of misschien wel juist bij een verzekerde regeling moet de onderneming de vinger zeer goed aan de pols houden, want verzekeraars blijken gewoon heel slecht te presteren op het vlak van de administratie van de pensioenregeling. Grote achterstanden zijn meer gebruikelijk dan uitzondering.
6. De nieuwe Pensioenwet legt ook bij verzekerde regelingen vergaande verantwoordelijkheden bij de werkgever. Deze verantwoordelijkheden blijven, ook al kan een verzekeraar in veel zaken verlichting bieden. Maar dat kan een professionele administrateur van een pensioenfonds ook doen, dus daarvoor hoef je niet te verzekeren.
7. Een onderneming die af wil van fluctuaties in zijn balans die het zicht op zijn bedrijfsprestaties ontnemen, doet er goed aan niet onmiddellijk naar een verzekeraar te stappen om diverse redenen:
a. De inhoud van een pensioenregeling is bepalend voor het al dan niet op de balans opnemen van een verplichting, niet of een regeling uitgevoerd wordt door een verzekeraar of een pensioenfonds. Als een onderneming met een eigen pensioenfonds thans een verplichting op zijn balans moet opnemen, dan moet hij dat ook als hij de regeling door een verzekeraar laat uitvoeren, tenzij hij iets aan zijn pensioenregeling verandert. En voor dat laatste is eerst overleg nodig met werknemers(vertegenwoordigers).
b. Er zijn vele manieren om volatiliteit van pensioenkosten te beheersen en te beperken. Het volgende stappenplan dient daarom eigenlijk altijd gevolgd te worden:
i. Eerst dient daarom onderzocht te worden hoe naar verwachting pensioenkosten zich in de toekomst zullen gaan ontwikkelen;
ii. Vervolgens moet gekeken worden naar de oorzaken van de volatiliteit van pensioenkosten. Deze kunnen bijvoorbeeld liggen in bepaalde beleggingen maar ook in andere oorzaken;
iii. Alleen al door de beleggingstrategie aan te passen, kunnen vaak zeer goede resultaten worden bereikt;
iv. Ook andere oplossingen moeten besproken worden, waaronder bijvoorbeeld het afstoten van verplichtingen tegenover inactieven, het gaan deelnemen aan een bedrijfstakpensioenfonds, inpassing van de pensioenrisico’s in de algemene risico(afdekking)strategie) van de onderneming enzovoorts.
v. Soms is het alleen al voldoende als er professionele bestuursondersteuning komt, die veel van de bestuurstaken uit handen kan nemen.
c. Van belang is ook om rekening te houden met de marktomstandigheden. Inkoop bij een verzekeraar is afhankelijk van de financiële situatie op het moment van inkoop.

Kortom, over onderbrenging van een pensioenregeling bij een verzekeraar moet niet te lichtvaardig worden gedacht. Er zitten vele haken en ogen aan. Belangrijk is dat over de voor- en nadelen goed nagedacht wordt en te bedenken dat het lang niet altijd de oplossing van het werkelijke probleem van de onderneming oplevert.

Eko Loijenga AAG

Als Senior Consultant werkzaam bij Towers Perrin